Sadzenie lilii wodnych

Co to jest lilia wodna?

Lilie wodne to wieloletnie rośliny z grupy nymphaea, których wzrost opiera się na kłączu – w przypadku odmian zimujących, a odmiany tropikalne posiadają bulwy mogące wytrzymywać spadki temperatur jedynie do 10 stopni.

Do naszego nadal zimnego klimatu do trwałego sadzenia nadają się jedynie odmiany zimujące, które zimą przechodzą w okres spoczynku, a rozpoczynają swój wzrost na wiosnę, gdy woda osiągnie około 12 stopni.

Najszybsze odmiany pod względem kwitnięcia wydają pierwsze kwiaty w połowie maja, a te najbardziej ciepłolubne między lipcem a sierpniem. Duże różnice w pojawieniu się kwiatów będą też miały miejsce między południem a północą kraju, gdzie różnice temperaturowe są znaczne.

Wybór miejsca do sadzenia lilii wodnych

Szukając miejsca dla lilii wodnej, wybieraj te, najdłużej nasłonecznione. Jeśli masz oczko częściowo zacienione, a chcesz mieć atrakcyjną lilię wodną nie tylko z liści, to potrzebuje ona być minimum 5-6 godzin na pełnym słońcu. Z dobraniem odpowiedniego koloru kwiatu nie powinno być najmniejszego problemu, ponieważ nymphaea występują w kolorach: brzoskwiniowych, różowych, czerwonych, białych i żółtych. Do tego różnią się ilością płatków i ułożeniem kwiatów, które mogą pływać po lustrze wody lub unosić się tuż nad nią na sztywnej łodydze. Dodatkowo większość z nich wydziela przyjemny zapach. Odmiany również różnią się tolerancją na różne głębokości, w jakich rosną. Niektóre z nich, gdy będą na zbyt płytkiej wodzie, to nigdy nie zakwitną, a inne zatopione zbyt głęboko nie wypuszczą liści nawodnych. Przyjęło się, że większość z nich poradzi sobie doskonale w głębokościach między 50 a 120 cm od lustra wody.  Miniaturki zaś świetnie rosną na 15-30cm głębokościach, a odmiany o bardzo grubych kłączach typu marliac doskonale się czują od 150 do 200 cm.

okrągła kastra budowlana do sadzenia lilii wodnych
Im większy pojemnik do posadzenia lilii, tym dłużej będzie zaopatrzał nenufara w składniki odżywcze.

Ważnym również aspektem przy wyborze miejsca jest ruch wody. Lilie wodne umieszczamy w miejscach z dala od maksymalnego przepływu wody spowodowanego filtracją. Umiarkowany lub minimalny przepływ wody w zupełności nie będzie im przeszkadzał w prawidłowym wzroście.

Dlaczego warto mieć lilie wodne w oczku?

Pomijając już oczywistą magię kolorowych kwiatów w oczku wodnym lub stawie, lilie pełnią istotną rolę w stabilizacji życia w każdym zbiorniku. Redukują miejsce na rozwój glonów, blokując dostęp światła, który również jest potrzebny glonom do wzrostu. Liście i łodygi są dobrym siedliskiem dla żyjątek w oczku, a mocno rozwinięta lilia jest dobrym schronieniem dla ryb i żab.

W upalnych miesiącach liście redukują nadmierne nagrzewanie się wody, a nagrzana woda znacznie obniża poziom tlenu w wodzie. Ponadto lilie wytwarzają bardzo dużo tlenu, który uwalniany jest do podłoża przez system korzeniowy. Dotlenione podłoże jest idealnym miejscem dla bakterii rozkładających różnego rodzaju materię organiczną, w tym tą „produkowaną” przez ryby.

Przygotowanie podłoża

Jeśli swoją roślinę z grupy nymphaea zamierzamy sadzić w naturalnym stawie, to musimy zadbać o niemożliwość jej wypłynięcia. Kłącze lilii jest bardzo wyporne i aby to zniwelować, najłatwiej będzie do kłącza dowiązać sznurek z kamieniami. Kłącze wypuści korzenie, a stożek wzrostu po pewnym czasie zacznie rosnąć na równi z podłożem.

podłoże z nawozem dla kwitnących roślin wodnych
Gotowe podłoże z poprzedniego sezonu wzbogacone świeżymi kulkami nawozowymi osmocote.

Drugą możliwością będzie umieszczenie kłącza w koszu ażurowym ( lepiej niższym i szerszym ) i zasypanie go żwirem. Wadą tego rozwiązania będzie utrudnione przejście korzeni przez wąskie szczeliny w koszu. Należałoby wtedy zrobić większe otwory.

lilia wodna w donicy
Lilia wodna umieszczona w podłożu tak, że widać jedynie stożki wzrostu.

Lilie wodne hardy i tropikalne są bardzo żarłocznymi roślinami i bez bardzo żyznego podłoża będą bardzo słabo rosły, a co gorsza mogą nawet nie zakwitnąć. Dlatego sadząc je w zamkniętej donicy, należy oszacować czas, przez jaki będą rosły aż do następnego przesadzania i ustalić porcje nawozu długoterminowego. Sprawdzone przeze mnie w trakcie kilku sezonów, jako nawóz długoterminowy to kulki osmocote z 8-9 msc terminem działania.

Żwirek do lilii wodnych
Całość podłoża wraz z kłączem została przysypana żwirem o różnej gradacji, aby ograniczyć kontakt wody z podłożem.

Ziemia do lilii wodnych najlepiej jak jest ciężka, zmieszana z gliną w proporcji nawet na korzyść gliny. Takie podłoże pozwoli uniknąć wypłukiwania luźnych fragmentów gleby. Nawóz długoterminowy najlepiej jest umieścić do połowy wysokości kastry lub wiaderka, aby jak najmniej jego zawartości dostało się do oczka wodnego. Zbyt duża porcja nawóz przedostających się do wody, jak i duża ilość ryb może spowodować silny rozwój glonów w oczku.

posadzona i zanurzona lilia wodna
Całość wraz z lilią czeka już na ciepły czas.

Umieszczone kłącze na równi z podłożem lub minimalnie uniesionym stożkiem wzrostu można przysypać grubszym, jak i drobniejszym żwirem. Będzie to dobrą barierą zmniejszającą reakcji podłoża z wodą w oczku. Choć to i  tak nieuniknione, ponieważ korzenie z podłoża będą wypychać bardzo duże ilości tlenu, częściowo uwalniając nawóz.

kłącza lilii wodnych
Małe kłącza oderwane od głównego pędu. Korzenie na zdjęciu wymagają usunięcia, ponieważ już „w nich nie ma życia”. Wraz ze wzrostem temperatury lilia bardzo szybko wypuści nowe korzenie i przyspieszy wzrost.

Pielęgnacja lilii wodnych

Jeśli zauważymy w pełni sezonu oznaki słabszego wzrostu, to posadzonych lilii można zawsze włożyć do podłoża nawóz w postaci tabletek. Natomiast, gdy „wszystko gra” pielęgnacja ogranicza się do usuwania najstarszych liści, które zaczynają tracić na wyglądzie i żółknąć. To normalny cykl, po kilku tygodniach od ich wypuszczenia – zamierają. Z reguły po 3 latach od posadzenia, lilie opanowują cały kosz i będzie wymagana interwencja w postaci usunięcia nadmiaru kłączy i ponownym posadzeniu, aby nie było nadmiernego przerośnięcia.

lilie wodne posadzone w wiaderku
Małe lilie oderwane z matczynego kłącza, nie wymagają od razu wielkich pojemników. Pierwszy sezon mogą spędzić w niedużych wiaderkach.